Author: Институт перевода Библии
Date: 2024-04-28T06:54:41.302150+00:00

ЦӀийи Йикьрар: Петрин-1

ЦӀийи Йикьрар: Петрин-1

1. Сифте гаф

1. Петрин-1

1. Читин гафар

2. Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

3. Картйир

4. Шиклар

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

ЦӀийи Йикьрар

Библия илтӀикӀру Институт

Москва

2010

ЦӀийи Йикьрар

Фикрар-хиялариз:

ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-149-1

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Сифте гаф

Сифте гаф

Гьюрматлу дустар!

Учвухь хьайи му «ЦӀийи Йикьрар» кӀуру Китаб Аллагьдин гирами китабдин кьюбпи пай ву.

Сабпи пай, Кюгьне Йикьрар, мегьел жугьуд чӀалнаан ихь чӀалназ илтӀибкӀнадар. Дидин кӀулин мяна-метлеб, сар касди, Адамди, учв халкь гъапӀу Аллагьди кӀуруб дарапӀди, фици гьадгъулантина гъабхьи вари инсаният гунагьвалиъ абхънуш ва гьадму гунгьиккан адмийир уьрхбан бадали гьапӀну ккундуш, улупуб ву. Яни Дугъу Чаз Чан хусуси халкьди жугьдар ктагъуру, дурарихъди Йикьрар йитӀну, Къанун дебккру, хъа дурарихьан думу Йикьрар, Къанундиъ улупнайиси, кӀулиз адагъуз гъабхьундар. Дурари, чпин терефнаан, Йикьрар тамам апӀури гъахьундар кӀури, Аллагьра, дурариз дилигну, Чав кӀуруб тамам апӀбахьан гьудучӀвундар. Жугьдарихъди йитӀнайи Йикьрарилантина вари инсаниятдиз дубхьну ккуни ужʼвал Аллагьди тамам апӀури имийи. Гьамус Дугъу жугьдарихъди ваъ, хъа вари инсанарихъди ЦӀийи Йикьрар йитӀну ккундийи. ЦӀийи Йикьрар чпин ихтиярнаъ учӀвган, сабпи Йикьрар йирсивализ, яни кюгьневализ илтӀикӀнийи.

Аммаки, гьадму Кюгьне Йикьрарна Къанун инсанариз, чпин удудукьрувал ва чиб-чпиинди чпин гунгьариан удучӀвуз даршлувал улупуз кӀури, ЦӀийи Йикьрарихъ хъапӀрайи рякътӀан дайи. Ари гьадму Кюгьне Йикьрариъ жугьуд халкьдихъди улхури гъахьи Аллагь гьаму ЦӀийи Йикьрариъра, инсанарин арайиз дуфну, Учв адмиси адмийирихъди улхури гъахьну ва гьамус, гъиямат йигъаз хъана гъюрза дупну гаф тувну, аьршариз душна.

Думу адмийиригъна гьаз гъафну? Кюгьне Йикьрариъ Къанундиинди гьарсар касди чан гунгьихъанди мал гъурбан дапӀну ккундийи, гьякьди апӀуруш, гунагь гъапӀур аьжализ тувну ккундийи, хъа Аллагьдиз гьарсар кас масанди ву: Дугъу, инсан чӀивиди гъитну, гьадгъан гунгьарихъанди маларин ифи удубзуз гъитру, эгер гунагь гъапӀу гьар касдин ифи удубзуйиш, дюнʼяйиин гьич сар каскьан гъузидайи, гьаддиз инсандихъанди инсандин гунгьин жаза малариин алабхъуру.

Аллагьдиз инсанар гьадмукьан ккун гъахьнушра, дурар гунгьарихъан хътакундар. Фукьанна фукьан ва фукьандизкьан гьич саб тахсир ктру маларин ифи удубзури хьидихъа! Аллагьдиз инсан гьадмукьан масанди вуйиган, Дугъу дурарихьан гъиямат йигъан Чан улихь гьич саб тахсир ктарди дугъужвуз шлуси, саб ужу шлу рякъ ктабгъну ккундийи. Сар балайикк ккахънайиган, думу ккунири гьапӀну ккунду? Дюз вучва, жвуван жан гьяйиф дапӀну ккундар; ари Чав халкь гъапӀу инсан масан гъапӀу Аллагьдира, гунгьариъ кӀулихъди арснайи инсан марцц апӀбан бадали, Чан жан гьяйиф дарапӀди, варидарихъанди сар Учв гъурбан гъахьну. Дугъу гъапӀу ужувлаз дилигну, гьар шли Думура гьаци ккун гъапӀиш, дицир Дугъахъди гьаммишандиз женнетдиъ ахъди. Жараси женнетагьли хьуз шлуб дар.

Ари Аллагьдин гьадму ужувлакан ктибтурайи Гирами китабдин кьюбпи пайназ ЦӀийи Йикьрар кӀуру. Душваъ Аллагьдин гьадму ужувлакан ва Дугъан веледар хьпан бадали, инсанари гьапӀну ккундуш, ктибтура. Аллагьди, Чав гъапӀу ужувлакан вари инсаниятдиз хабар дебккай, гъапну, ари гьадму Хабар – ЦӀийи Йикьрар, учу, табасаран чӀалназ илтӀибкӀу Рашид Азизовди, гъалатӀар ктагъу Шарафудин Дашдемировди, Шамиль Казиевди, Сабрина Шихалиевайи, Михаил Алексеевди ва Гирами китабар илтӀикӀру институтдин, бицӀирилан ккебгъну, вари гъулугъчйири табасаран халкьдиз дебккрача.

ЦӀийи Йикьрарнаъ улупнайи гьядисйир хьуз хъюгъхъанмина, яни думу Ужʼвал инсаниятдиз дебккхъанмина кьюд агъзур йистӀан зиина гъубшну. ЦӀийи Йикьрарин пай гьадму гьядисйир чпин улариз гъяркъю шагьидари грек чӀалниинди дибикӀнайи Гирами китаб ву. Дидин хъана уччвуйи гъавриъ ахъруси, Китабдин ахириъ, алахьру читин гафарин мяна ачухъ апӀурайи словарь ва гьядисйир наан шули гъахьнуш гъавриъ тӀаърайи шиклар, схемйир ва картйир туврача.

ЦӀийи Йикьрар 27 Китабдикан ибарат дубхьнайи саб гъварч ву, ва, урхрудариз сацӀиб гъавриъ ахъуз кюмек ибшри дупну, гьар Гирами китабдин улихь дидкан жикъидиси мялуматра туврача.

Библия илтӀибкӀру институтди думу табасаран чӀалназ илтӀибкӀдариз, дидин редакторариз ва думу адабгъуз кюмек гъапӀдариз – варидариз чухсагъул кӀура. Табасаранариз чпин багъри чӀалниинди Аллагьдин Гаф урхуз мумкинвал хьувалиин учу шад вуча.

Библия илтӀикӀру институт

Петрин-1

Петрин-1

1. Петрин-1

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

Петрин-1

Вари хъугърудариз Петрин сабпи кагъаз

Гирами Рюгьну Петрин хилариинди бикӀуз гъиту гьаму сабпи кагъаз, БицӀи Азияйиъ Исайихъ сабпидарди хъугъдар, чпин хъугъувалиан кялхъюваларилан, рихшанд апӀуваларилан ва сабра дарди ктукьури балайикк ккитуваларилан гъагъи гьялнаъ ахьдариз кӀури дибикӀнайиб ву. Дурар саб суалну архаинди гъитрадайи: чпи айи йишваъ арайиз дуфнайи гьяларихъди аьлакьайиъ шулуш, даршсан гьюкумдрариз къаршу гъедергуруш. Петри дурариз, чпин хъугъувалилантина аьзабариъ ахъдичва, кӀура, гьаз гъапиш Исайихъ хъугънайидар имбударигъян жа-жаради аьгъю шулу, дурарин уьмур цӀийивализ дигиш дубхьна. Кагъзиъ, гьамцдар дюшюшариъ ахъу Исайихъ хъугърудари гьапӀну ккундуш улупури, гьаму кӀулин суаларилан гъайри, мянфяаьтлу насигьятарра а. Вари хъугърудари фикир тувру варитӀан аьхю умуд, Гирами Рюгьнан насигьятарин мюгькам бина ву. Исайин вакили кагъаз урхрудариз гьамци кӀура: «Хъа гьамци, Месигьдин аьзабариъ иштирак учвура шулайивалиин шад йихьай, Дугъан ад ачмиш гъабхьи вахтнара шадвали ацӀдичва ва гьарай ипдичва» (4:13).

1

ЧӀиви умуд

11-2Иса Месигьдин вакил Петрихьан гъурабйирди жара жилариин Понтдиъ, Галатдиъ, Каппадокияйиъ, Азияйиъ ва Вифанияйиъ дарагънайи, Аллагьди Чан рябкъювалиинди кадагънайи хъугънайидариз, учву, Рюгьну гирами дапӀнайидар, Иса Месигьдихъ хъпехъбан ва Дугъан ифдиинди марцц хьпан бадали, учвуз гьуркӀну вуйи ужʼвал ва мясляаьт ибшричвуз!++

3Ихь Агъа Иса Месигьдин Адаш ужувлиинди ишричав. Дугъу, Иса Месигь чӀиви апӀбиинди Чан зурба вуйи ужʼвал улупну, ухьу заълан бабкан гъахну ва цӀийи уьмрихъ хъаъну+. 4Гьамдиинди ухьук, я аьжалихьан, я камиваларихьан, я вахтнахьан чӀур апӀуз даршлу, чӀиви миж кивунхьук. Ихь миж кайи «девлет» ухьуз аьршариъ уьбхюра+. 5Учвуз, ичв хъугъувализ дилигну, Аллагьдин кьудратнакк ккайидар, гъиямат йигъахъна аьхиримжи вахтари ачмиш шлу уьрхювал рубкьидичвуз+. 6Гьаци вуйиган, гьеле сацӀиб вахтари гьаржюре читинвалариъ учӀврушнар кчӀикьуб алабхъурушра, гьамдиин шад йихьай+. 7Аьгъю йибхьайки, гъизилра цӀиинди таза алапӀурайиб. ЦӀихьан гьеле думу зат имдарди деебцӀну гъядапӀузра шулу, хъа ичв хъугъувал гъизилтӀан лап артухъ багьа ву, ва думу, гьякьди вуйиб вуш, ясана – дарш, Иса Месигь кьяляхъ гъафи вахтна гъиямат йигъан жвуван тяриф, ад ва заанвал жвувахьна рубкьбан бадали, ахтармиш дапӀну ккундарин?!+
8Думу (Иса) ккундучвуз, гьеле учвуз гъяркъюндаршра, учву Дугъахъ хъугърачва, гьеле гьаму ражари Думу ичв уларикк ккадаршра. Учву улупуз даршлу аьжайиб шадвали ацӀну урхьурачва,+
9гьаз гъапиш ичв хъугъувалин метлеб кӀулиз удубчӀвурайичв – ичв уьрхювал.

10Гьаму уьрхюваликан чпин вахтари гьеле пайгъамбрари чпихьан удукьрубкьан ужуйи ахтармишʼвалар гъахури гъахьнийи, ва улихьмиди Аллагьдин гъянивалиан учвуз тувнайи багъишдикан гъапнийи+. 11Дурари, Месигьдин Рюгьну фуну вахтнакан кӀураш, фицдар гьялариъ Месигьдин аьзабар шулуш, ва гьадму аьзабарин кьяляхъ шлу Дугъан аднакан аьгъю апӀуз ккунди, ахтармишʼвалар гъухнийи+. 12Пайгъамбрариз чпи чпин – ваъ, хъа – ичв гъайгъушин бадали гъилихуваликан ачмиш гъабхьнийи. Дурари аьршариан гьаънайи Гирами Рюгьну дебкку Ужувлан хабарнакан хабар дебккнийи – гьаму ражари рабгъурайи Ужувлан хабар. Гьаму сир аьгъю апӀуз ккунди, гьеле аьршарин малайикарра кмиди тямягьну йихура+. 13Гъит, гьаддиз ичв фагьум фагьмихъ хъади ибшри, ва ляхнар апӀуз гьаммишан гьязурди гъузай. Вари ичв умуд Аллагьдин гъянивалиин илипай, хъа гъиямат йигъан Иса Месигь гъафиган, учвуз ичв умуд кайиб вари багъиш апӀиди+.

Гирами уьмрихъна дих

14Хъпехъру бицӀидарси, учву Аллагьдихъна гъяйиз айи ичв тямягьяр фицдар вуйиш, гьадрарихьди ичв уьмур хъапӀуз мигъитанай+. 15Хъа гьатци, учвуз дих ДапӀнайир фици Гирамир вуш, учвура гьаци гирамидар йихьай ва ичв хасиятра гирами вуйиб ибшри+. 16Гьаддиз БикӀбариъ дупна:

«Гирамидар йихьай, гьаз гъапиш Узу Гирамир вуза».

17Эгер учву сабдизра дилигди, вари адмийирин суд АпӀруриз Адаш кӀураш, му дюнʼяйиъ имиди Дугъхьан гучӀʼвал кади яшамиш йихьай+. 18Аьгъю йибхьайки, ичв абйирихьан дурубкьнайи гьаму файдасуз уьмриккан учву, гъизилна арсси чӀур дубхьну гъябгърубдихъ кьимат тувну гъадагъну азадвалиъ тӀаънадар,+
19хъа гьич саб жюрейин зиян, я скаш ктру ччилан ифдихъси, варитӀан багьа вуйи Месигьдин ифдихъ гъадагъну, азадвалиъ тӀаънайидар вучва. 20Иса, дюнʼя арайиз хайиз, учву бадали Кадагънайир вуйи, ва гьаму аьхиримжи йигъари Думу жилиина гъафну+. 21Учву Думу гъачӀидаригъян чӀиви гъапӀу ва Дугъаз ад туву Аллагьдихъ, Гьадгъулантина хъугъначва. Гьаци вуйиган, ичв хъугъвал ва миж Аллагьдиъ авучв.

22Учвуз ичв хъугънайи гъардшар, жвув гьякьвалихъ хъебехъну марцц гъахьиган, кью-кьюб маш гъидривру масанвалиинди, марцци юкӀвариинди ва жандин вари кьувватниинди ккун гъахьунчвуз!+
23Учвуз цӀийи уьмур тувру тум алаур йибкӀру тум даричв, аьхир, хъа – дирибкӀру тум. Думу тум чӀиви ва гьаммишандиз вуйи Аллагьдин Гаф ву+. 24Гьаддиз Гирами китабариъ дупна:

«Инсаният укӀси ву,
дурарин усппагьивал – хутӀлин кюкюси.

УкӀ ебццуру – кюкюра алдабхьуру.

25Агъайин гаф
аьсрариан-аьсрариз гъубзра».

Агъайин гьадму Гаф, учвуз гъурубкьу Ужувлан хабар ву!+

2

ЧӀиви гъван ва гирами халкь

2^1Гьаци вуйиган, гьарсаб чӀуруб, гьарсаб кучӀал, кью-кьюб маш гъивнайивал, маш ккадарди хьувал, гьар жюрейин футнийир гатӀахьай+. 2Тазади бабкан духьну имбу бицӀидарси, рюгьнан тӀяаьмлу никкдихъ, гьаддин кюмекниинди аьхю хьуз ва уьрхювал гъазанмиш апӀуз, тямягь хъивай+. 3ИкибаштӀан, Агъа фици ужур вуш, учвуз аьгъю гъабхьунчвуз. 4Гьадгъахьна гъачай – чӀиви Гъвандихьна, адмийири тина гьадапӀубдихьна, хъа Аллагьди ктабгъубдихьна, Дугъан уларихь багьа вуйибдихьна+. 5Учвура, чӀиви гъванарикан хал диврайиси, ичв учвкан рюгьвалин хал тикмиш апӀинай. Гьадмуган, гирами вуйи гъуллугъчйир хьпан кьяляхъ, Месигьдиланмина Аллагьдиз кьабул вуйи, Рюгьниинди вуйи гъурбнар апӀидичва+. 6Гьаз гъапиш, Гирами китабариъ гьаци кӀура:

«Магьа, Узу Сион дагъдиин
мурччван гъван дивдиза – кадабгънайиб, багьа вуйиб.

Дугъахъ хъугъру гьич саркьан биябур хьидар»+.

7Гьаци вуйиган, учвуз, хъугърудариз, Думу зурба хазна ву, хъа хътругърудариз –

«Устайи тина гъапӀу гъван
мурччвануб гъабхьну»,+

8ва

«Му Гъван хъарсру гъван ву.

Му Гъвандихъ хъарсу адмийир
алдакуру».

Магьа, дурар хъарсну, гьаз гъапиш Ужувлан хабарнахъ хъугърадар. Дурарихъди гьаци шулайиб ву+.

9Хъа учву, кадабгънайи жинс, Паччагьдин гъуллугъчйир, гирами халкь, Аллагьдин хусусият, мучӀушнаан Чан аьжайиб аквнаъ хьуз учвуз Шли дих дапӀнаш, Гьадгъан зурба ляхнарикан хабар дебккбан бадали, гъядягънайидар вучва+.

10«Саб вахтна,
халкь ву дупну – халкь дарудар,
хъа гьамус – Аллагьдин халкь.
Улихьди – ужʼвал дархьидар,
хъа гьамус
думу учвуз гъабхьунчвуз»+.

11Йиз багьа вуйидар, гьаму дюнʼяйиин улукьуз дуфну, кьяляхъ гъягъюри рякъʼин алидарси, кӀвахьди дяви гъабхурайи жандин тямягьярихьан ярхлади гъузуб учвкан ккун апӀураза+. 12Гъит, ичв хасият Аллагьдихъ хътругърударин арайиъ марцциб ибшри. Ва гьадмуган, гьаму ражари учвуз, пис касар ву, кӀури люкьнар апӀурайидари, учву апӀурайи ужувлан ляхнар рякъюри, Аллагь гъафи гъиямат йигъан, Дугъан ад апӀиди+.

Гьюкумдариз мютӀюгъ йихьай

13Агъа бадали мютӀюгъ йихьай адмийири дерккнайи вари гьюкмариз,+
14гьюкум гъабхурайидариз, гьаз гъапиш дурари тӀафларизна тӀарашчйириз жазйир гьадатӀуру ва ужувлар апӀрудариз пешкешар тувру+. 15Даршуз Аллагьдин ният гьациб ву: ужувлар апӀрудари, абдларин чӀуруди улхру ушварихь, ужудар ляхнар апӀбариинди гьитӀибшвну ккунду. 16Хъа учву, азад адмийир вуйивализ дилигну, ахмакь ляхнар ккеркуз ичв азадвал ишлетмиш мапӀанай – учву Аллагьдин лукӀар вучва, аьхир+. 17Варидариз гьюрмат апӀинай, гъардшар ккун апӀинай, Аллагьдихьан гучӀ апӀинай, паччагь гьисабназ гъадагъай+. 18ЛукӀар, ичв агъйириз хай гъюру жюрейиинди гучӀʼвал кади, неинки гъянириз ва гъюдлириз, хъа учӀвру хасият хъайириз вушра, мютӀюгъ йихьай+. 19Тяриф хьибди, чан аьзабар аьгь апӀрурин, гьаз гъапиш дицир Аллагьдин ниятнан гъавриъ айир ву; думу лайикь дарди бедбахтваларикк ккахъна+. 20Хъа эгер, тахсир дапӀну, учву урччвураш, ичв фициб ад шул? Хъа учву ужʼвал апӀури, аьзабар сабурлуди аьгь апӀуруш, Аллагьдин улихь ичв аваза за хьибди. 21Учвуз, учву гьамци хьуз, дих дапӀначвуз, аьхир, гьаз гъапиш Месигь учвхъанди аьзабарикк ккахъну ва Дугъу дурар аьгь гъапӀну. Дугъу учвуз, Чан шилнаъди гъюз, мисал гъибтну+.

22Дугъу «гунагь гъапӀундар ва Дугъан ушвниин кучӀал илибшундар».

23Учв биябур апӀруган, Дугъу Чавра адмийир биябур апӀуз хъюгъюндар. Учв аьзабарикк ккахънайиган, Дугъу гучӀар ккаундар, хъа Дугъу Учв гьякь вуйи Судʼяйин хилиз тувнийи+. 24Дугъу Чав, ухьу гунгьариз дийихнайидарси хьуз ва гьякьвал бадали яшамиш хьуз, Чан хусуси бедендиъди ихь гунгьар хачриина гъухну. Учву Дугъан зийнариинди сагъ гъахьунчва+. 25Учву саб фила-вуш, марччарси, улдугнайчва, хъа гьамус учву ичв Марччлихънихьна – гъайгъу Зигрурихьна кьяляхъ хътакунчва+.

3

Жиларин ва хпарин гьякьнаан

3^1Учвура, хпар, ичв жилариз гьаци мютӀюгъ йихьай. Дурарикан шли Аллагьдин Гаф кьабул апӀурадарш, чпин хпарилантина,+
2ичв марцци ва Аллагьдихьан гучӀру уьмур уларикк ккади рябкъюрайибдиинди, саб гаф адарди, дурарра хъугъвалихъна гъиди. 3Гъит ичв усппагьивал, гьар жюре аьжайиб кӀюлгънар апӀбиинди, гъизиларихьди балгбиинди, ясана уччвудар палтариинди чӀатлануб дарибшри, 4хъа – айтӀануб: чӀур даршлу усппагьивал улупру хъпехъувалиинди ва гьюжатариз ададапӀру рюгьниинди кӀваан вуйиб ибшри – гьамциб ву Аллагьдин улихь багьавал+. 5Фила-вуш садар вахтари, Аллагьдиин хъугъвал али дишагьлийири, чпи гьамцдариинди балгуйи, аьхир! Дурар чпин жиларихъ хъпехъуйи. 6Мисалназ, Сара, варибдиъ Ибрагьимдихъ хъпехъуйи ва дугъаз чан агъа кӀуйи. Учвура Сарайин шубар вучва – эгер учву ужувлар апӀуруш ва гучӀури хьуваликк кӀул ккивруш+.

7Ари гьамци, сатӀлан вуйи уьмриъ жиларра чпин хпарихьна лайикь вуйибси духьну ккунду. Дурарин гьюрмат дюбхну ккунду, гьаз гъапиш, гьеле дурар цӀибди зяифдар вушра, жиларихьди сабси ужувлан багъишдин ирсчйир ву. Гьаддиз, учву ккарагруган, гьич сарихьанра машат апӀуз хьибдарчвуз+.

Гьякь ляхин апӀузди алабхъру аьзабнакан

8Аьхирки, гъит ичв сабсдар фикрар ва гьиссар ишри, ичв гъардшарихьна вуйи саб масанвал ибшри, язухъ зигуб ва фурс ктрувал ибшри+. 9Писвализ – писвалиинди, биябурвализ – биябурвалиинди жаваб мутуванай, хъа жараси, ужʼвал апӀбиинди жаваб тувай, гьаз гъапиш, учвуз гьаддиз дих дапӀна ва учвузра, ирс вуди, ужʼвал дебккуз гаф тувна+.

10«Шлиз бахтаварвалиинди яшамиш духьну
ва ужудар йигъар дяркъну ккундуш,
гъит, мелз чӀурубдихьан уьбхри,
хъа ушв – кӀучӀлихьан.
11Гъит, писвалихьан ярхла ишри,
гъит, ужʼвал апӀри;
гъит, мясляаьт абгри,
гъит, ислягьвал арайиз хури,
12фицики Агъайин улар гьякьлудариин ал
ва ибар
дурарин ккарагбарихъ хъивна.
Хъа писвалар апӀурайидарихьинди лигруган,
Агъайин машнак хъял кубчӀвру».

13Хъа шлихьан учвуз зарал тувуз шидихъа, эгер ужʼвал апӀузтӀан ичв тямягь хътарш? 14Гьеле учву, ичв гьякьвализ дилигну, балйирикк ккахънашра, бахтаврар вучва! Дурариз гучӀурайибдихьан гучӀ мапӀанай ва гучӀʼвалиъ мугъузанай!+
15Хъа Агъа Месигьдин гьюрмат ичв юкӀвариъ гирамиди уьбхяй. Учвуъ яшамиш шулайи умуд фтиин биналамиш дубхьна, кӀури, гьерхруриз, ккунириз жаваб тувуз шлубси гьязурди гъузай;+
16анжагъ аькьюллудина гьюрматлудитӀан жаваб мутуванай. Учву яшамиш шулайи ичв гъяни уьмур кьабул дарди, люкьнар апӀру адмийириз, Месигьдихъ хъугъиган, чпин гъапӀу гафарихьан нач шлуси, ичв намус марцциди уьбхяй+. 17ЧӀуруб дапӀну, аьзабнакк ккуркьайиз, эгер Аллагьдин ният вуш, ужуб дапӀну аьзабнакк ккахъуб хъа ужуйи даринхъа!+
18Гьаци Месигьра, ухьу гъапӀу гунгьарихъанди, сабан ва гьаргандиз, Гьякьлур гьякьсузарихъанди, учву Аллагьдихьна хпан бадали, ккахъундаринхъа! Дугъан беден аьжализ тувну гъабкӀну, хъа Рюгь уьмрихъна кьяляхъ хътакну+. 19-20Иса гьадму Рюгьнаъди, мучӀушнаъ айи рюгьяриз Ужувлан хабарнакан ктибтури, гъушну. Думу рюгьяр, дюнʼя, шид илипну, ккапӀуз ккунди, Нюгьди гими апӀайиз Аллагь сабурлуди ккилигурайи вахтна, Аллагьдихъ хъпебехъу адмийирин рюгьяр ву. Нюгьдихъди штуин али гимдиъди сакьюдартӀан гъюрхюндайи – анжагъ миржир кас+. 21Думу шид, цӀийи хьуз, штуан хьувалин лишан ву. Думу лишан гъира кмиди учву уьбхюрайиб ву. Штуан хьувал – му ичв жандилан чиркшин алдапӀувал дар, хъа ичв марцци кӀвахьан Аллагьдиз тувнайи гаф ву, Иса Месигь чӀиви хьубʼинди учву уьрхюрайи+. 22Завариина за духьну, Думу гьамус Аллагьдин арччул хилихъинди хъа. Дугъаз вари малайикар, гьюкмар ва кьудратар мютӀюгъ гъахьну+.

4

Уьмриъ дигишʼвалар

4^1Гьаци вуйиган, беден аьзабарикк ккабхъбиинди Месигьди фици аьзиятар гъизигнуш, учвура гьацдар фикрар гьисабназ гъадагъай. (Гьаз гъапиш, беден аьзабарикк ккабхърури гунгьар апӀуб гъибтру)+. 2Гьацдар фикрар гьисабназ гъадагънайиган, гъюз имбу уьмур – инсандиз ккуниси ваъ, хъа Аллагьдин ниятнаккди хъапӀуз шулу+. 3Дарди хьуз, Аллагь кӀулʼин алдрударси, мяна адру уьмур тямягьяриъна пиянвалариъ, кьяппавалариъна намусузвалариъ ипну, гьар жюре аллагьаризна идолариз икрам апӀури, учву бегьем вахт гьавайиди гьапӀунчва. 4Хъа гьамус дурариз учву, чпихъди чпи айи аьгьвалиъ имдруган, аьжайибди гъугъубжвура ва ушвнихъна гъафиб вари кӀурачвуз+. 5Аммаки дурар багарихьди чӀивидаринна гъийихдарин суд апӀуз Гъюрурин улихь чпи гъапибдинна гъапӀубдин жаваб тувуз мажбур хьиди+. 6Магьа гьаддиз, гьеле чпи адмийирди имиди бедендиинди жаза дурариз гьадабтӀундаршра – хъа думу жазайиккан дурарихьан ккудучӀвуз хьибдар – хъа чпин рюгьнииндикьан Аллагьдин уьмрихъна гъюбан бадали, Ужувлан хабар гъийихдаризра дебккнийи.

7Варибдин аьхир багахь шула. Гьаддиз ачухъ фикир айидар йихьай, фагьум апӀинай, хъа гьадмуган ккарагуз хьибдичвухьан+. 8Сифтена-сифте вари кӀваантӀан чиб-чпи ккун апӀинай, гьаз гъапиш масанвали гизаф гунгьар ккеркру+. 9Мурмрар дарапӀди, хялар кьабул апӀури йихьай+. 10Учвкан гьарсариз жарариз дарубсиб хъуркьвал дурубкьначвуз, гьаци вуйиган Аллагьди учвуз багъиш дапӀнайи гьаму гьарсаб жюре хъуркьувалар, чиб-чпин гъайгъушнаъ шлуси, мянфяаьтлуди ишлетмиш апӀинай+. 11Эгер шлиз гафар апӀувалин хъуркьувалар аш, гъит, дугъу Аллагьдин хабарнакан гаф рабгъри; шлиз гъуллугъ апӀбаъ хъуркьувалар аш, гъит, Аллагьди туврайи кьувватнаъ учв мюгькам ишри. Гъит, варидари Иса Месигьдилантина Аллагьдин ад бадали жафа зигри! Гьадгъаз ибшри аьсрариан-аьсрариз ад ва кьудрат, амин!+

Хъугърударин сабурлуваликан

12Йиз багьаллуйир, учвухъди фу-вуш саб аьжайиб шула, кӀури, учвʼин алахьурайи гъагъи аьзабариин-аьзиятариин мюгьтал махьанай+. 13Хъа гьатцидарихъинди, учву Месигьдин аьзабариъ иштирак шулачва ва, гьаддиз, шад йихьай, хъа гъиямат йигъан, Иса Чан аднаъди гъафиган, шадвали ацӀдичва ва гьарай ипдичва+. 14Эгер учву Месигьдин ччвурналантина биябур апӀураш, учву бахтаврар вучва, му гьадму кӀуру гаф вуки, Аллагьдин Рюгь Чан вари аднаъди учвуъ архаин духьна+. 15Эгер учвкан сар фуж аьзабнаъ аш, гъит, думу аьзаб йивну йикӀбалан, ясана гьитӀибкӀбалан, ясана законсузваларилан, ясана футна апӀувалилантина вуйиб дарибшри. 16Учву Месигьдихъ хъугънайивалилантина аьзиятариъ ахьнаш, гъит, дицири нач дарапӀри, хъа, гъит: «му Исайихъ хъугърур ву», – кӀуруган, Аллагьди учвуз гьациб ужʼвал дебккнайивализ дилигну, гьацири Дугъан ад апӀри!+

17Гьаз гъапиш Суд апӀру йигъ багахь хьа. Хъа думу Аллагьдин хуландарилан ккебгъди. Хъа думу ухьлан ккебгърайиган, Аллагьдин Хабар кьабул дарапӀрайидарин аьхир фициб шуйкӀан?!+

18«Эгер гьякь вуйирихьан
саб нуфтдитӀан жвув уьрхюз шулдарш,
хъа фу шул
кацӀнайидарикан ва гунагькрарикан?»+

19Гьаддиз Аллагьдин ниятниинди аьзабнакк ккайидар, гъит, гьуркӀну чпи вариб халкь ГъапӀурин ихтиярнаъ учӀври – Думу гьарган аьгьтлур ву – ва чпин фикрар ужудар ляхнариина жалб апӀри+.

5

Аллагьдин лиж

5^1Гьаци вуйиган, гьамус узу ичв аьхюдарихьна илтӀикӀураза. Даршуз узура йиз марччарин – хъугърударин аьхюр вуза. Мидлан гъайри, Месигьдикан кчӀикьу аьзабарин шагьид вуза ва, магьа, гьамус – хъа дюнʼяйиз гъиямат йигъ хьади гъюрайи Дугъан ад рубкьрударикан сар духьназа+. 2Ичв ихтиярназ тувнайи Аллагьдин лиж уьбхяй, дидин гъайгъушнаъ учву буржлу вуйивалиан мишанай, хъа Аллагь ихь гъайгъушнаъ айиганси, учвура ичв аьшкьниинди гъайгъушнаъ йихьай; учвуз му дюнʼяйикан хайир ктабгъуз ккунди ваъ, хъа ичв гьякь тямягь хъайивалиинди гъайгъушнаъ йихьай;+
3гьякимари Аллагьди чпин хилиъ ивнайи адмийирин зиин агъавал апӀурайиганси ваъ, хъа вари лижаз мисал вуди гъуллугънаъ шлуганси гъайгъушнаъ йихьай;+
4ва, Аьхюну Марччлихъан гъафиган, гьич зат дучрубхру адлувалин кунцӀ рубкьидичвуз+.

5Учвура, жигьилар, аьхюдарихъ хъпехъури апӀинай; чиб-чпин гъайгъушнаъ духьну, разивалиъ кӀул ипай, гьаз гъапиш,

«Аллагь фурсачйириз къаршу удучӀвуру,
хъа разивал улупрудариз
Думу рягьим апӀрур ву»+.

6Гьаддиз, Аллагьдин кьудратлу хилин улихь разивалиинди икрам апӀинай, Дугъу учвура Чан вахтна заъди. 7Ичв вари гъайгъушнар Гьадгъуин иличай – Думу ичв гъайгъушнаъ а!+

8Ичв фагьмихъ гъузай, мааханай! Учвуз къаршу вуйир, иблис, гашу удубтӀнайи асланси, учвкан хътӀюкьюз ужур агури либцура+.

9Учву ичв мюгькам хъугъвалиинди, дюнʼяйиъ вари ичв гъардшари учвуси гьамцдар аьзабар аьгь апӀурайиб аьгъяди, дидиз къаршу удучӀвну ккунду+. 10Аммаки учвуз аьгь апӀуз сацӀибтӀан имдар! Иса Месигьдиъ сатӀиди духьну дих дапӀну, гьарсаб ужувлан булагъ айи Аллагьди Чан гьаммишандин Ад учвухъди пай апӀиди, учву дюз алаиди, ижми апӀиди, кьувватлу апӀиди, йишвʼин мюгькам апӀиди+. 11Дугъан кьувват аьсрариан-аьсрариз ибшри, амин!+

Аьхиримжи насигьят

12Узу гьаму бицӀи кагъаз Силван гъардшин кюмекниинди гъибикӀунза. Узуз дугъан хъугъувал ужуйи аьгъязуз. Узу му кагъаз учвуз, мушваъ улупнайиб Аллагьдин ужувлан гьякь багъиш ву, кӀури, учву рази ктаъбан бадали, гъибикӀунзачвуз. Ижмишнаан гьамдихъан хъичӀихай+.

13Учвуси Аллагьди кадагънайи Вавилондиан вуйи чуччура учвуз саламар хътаура, ва гьацира – йиз бай Маркдира+. 14Чиб-чпиз чвевалин масанвалин мак апӀбиинди салам туври апӀинай. Вари Месигьдиндариз, учвуз, мясляаьт ибшри!+

+ 1:1 Матт. 4:18-21, Югь. 1:40-42, Якьубдин 1:1

+ 1:2 Жугьдариз 12:24, Даниял 3:31, Петрин-2 1:2, Ягьудайин 1:2

+ 1:3 Коринф-2 1:3, Эфес 1:3, Петрин-1 3:21, Югь. 3:3, Титдиз 3:5

+ 1:4 Матт. 6:20, Матт. 19:21, Колосс 1:5
+ 1:5 Эфес 2:8
+ 1:6 Матт. 5:11-12, Якьубдин 1:2-3
+ 1:7 Коринф-1 3:13, Рим 2:10
+ 1:8 Югь. 20:29
+ 1:10 Петрин-2 1:19
+ 1:11 Рим 8:9, Лк. 24:26
+ 1:12 Ляхнар 2:2-4

+ 1:13 Марк 13:33-34, Эфес 6:18, Фессалоник-1 5:6

+ 1:14 Ляхнар 17:30, Эфес 4:18-19, Рим 12:2, Титдиз 3:3

+ 1:15 Югьандин-1 3:3, Петрин-2 3:11

+ 1:17 Коринф-2 6:18

+ 1:18 Югь. 1:29, Ляхнар 20:28, Жугьдариз 9:14

+ 1:20 Жугьдариз 1:2
+ 1:22 Югь. 13:34, Рим 12:9, Жугьдариз 13:1
+ 1:23 Югь. 1:13, Жугьдариз 4:12
+ 1:25 Якьубдин 1:10-11
+ 2:1 Эфес 4:31, Колосс 3:8

+ 2:2 Матт. 18:3, Коринф-1 3:2, Жугьдариз 5:13

+ 2:4 Коринф-1 10:4
+ 2:5 Эфес 2:20-22,
+ 2:6 Рим 9:33, Рим 10:11
+ 2:7 Марк 12:11, Ляхнар 4:11
+ 2:8 Рим 9:33
+ 2:9 Ачмиш 1:6, Ачмиш 5:10, Югь. 1:9
+ 2:10 Рим 9:25

+ 2:11 Якьубдин 4:1, Рим 7:23, Рим 13:14, Галат 5:24

+ 2:12 Матт. 5:16, Коринф-2 9:13, Галат 1:24
+ 2:13 Рим 13:1, Титдиз 3:1
+ 2:14 Рим 13:3-4

+ 2:16 Югь. 8:32, Якьубдин 1:25, Якьубдин 2:12, Рим 6:18, Коринф-1 7:22, Коринф-2 3:17, Галат 5:1, Галат 5:13, Коринф-1 7:22

+ 2:17 Насигьятар 24:21, Рим 13:7

+ 2:18 Эфес 6:5, Колосс 3:22, Тимофейиз-1 6:1, Титдиз 2:9

+ 2:19 Петрин-1 3:14, Петрин-1 3:17, Петрин-1 4:16

+ 2:21 Ляхнар 14:22, Югь. 13:15
+ 2:23 Матт. 5:39, Лк. 23:46
+ 2:24 Рим 6:2, Галат 2:19, Галат 5:24,
+ 2:25 Лк. 15:6

+ 3:1 Эвел 3:16, Коринф-1 14:34, Эфес 5:22, Колосс 3:18, Титдиз 2:5

+ 3:4 Тимофейиз-1 2:9
+ 3:6 Эвел 18:12
+ 3:7 Эфес 5:25, Колосс 3:19
+ 3:8 Рим 12:16

+ 3:9 Фессалоник-1 5:15, Рим 12:17, Матт. 5:44, Рим 12:14, Коринф-1 4:12

+ 3:14 Матт. 5:10, Петрин-1 2:19-20, Петрин-1 4:14-16,

+ 3:15 Колосс 4:6
+ 3:16 Петрин-1 2:12, Лк. 13:17
+ 3:17 Петрин-1 2:20

+ 3:18 Петрин-1 2:21, Петрин-1 4:1, Жугьдариз 9:26-28

+ 3:19 Эвел 6:3-14, Эвел 7:17, Петрин-2 2:5

+ 3:21 Рим 6:4, Марк 16:16, Петрин-1 1:3

+ 3:22 Лк. 24:51, Ляхнар 1:9, Марк 16:19, Рим 8:34, Рим 8:38, Коринф-1 15:24, Эфес 1:21

+ 4:1 Петрин-1 3:18, Рим 6:2, Рим 6:7, Галат 5:24, Колосс 3:3

+ 4:2 Рим 6:14, Рим 14:7-8, Коринф-2 5:15, Титдиз 2:12

+ 4:4 Эфес 4:17-19, Петрин-1 2:12, Петрин-1 3:16

+ 4:5 Югь. 5:22, Ляхнар 10:42, Петрин-1 4:5

+ 4:7 Якьубдин 5:8, Коринф-1 7:29, Коринф-1 7:31, Марк 14:38

+ 4:8 Насигьятар 10:12, Якьубдин 5:20
+ 4:9 Жугьдариз 13:2
+ 4:10 Рим 12:6-8, Коринф-1 7:7, Лк. 12:42-43

+ 4:11 Югь. 13:31, Коринф-1 10:31, Ягьудайин 1:24-25, Ачмиш 1:6, Ачмиш 5:13

+ 4:12 Петрин-1 1:7
+ 4:13 Ляхнар 5:41, Филипп 3:11
+ 4:14 Матт. 5:11
+ 4:16 Петрин-1 2:19-20
+ 4:17 Рим 2:9,
+ 4:18 Насигьятар 11:31
+ 4:19 Лк. 23:46
+ 5:1 Лк. 24:48, Рим 8:17

+ 5:2 Югь. 21:16-17, Ляхнар 20:28, Тимофейиз-1 3:8, Титдиз 1:7

+ 5:3 Матт. 20:25-26, Филипп 3:17, Фессалоник-2 3:9, Тимофейиз-1 4:12, Титдиз 2:7

+ 5:4 Югь. 10:11, Жугьдариз 13:20, Коринф-1 9:25

+ 5:5 Насигьятар 3:34, Якьубдин 4:6

+ 5:7 Матт. 6:25, Филипп 4:6

+ 5:8 Марк 13:33-34, Петрин-1 5:8, Эфес 6:18, Фессалоник-1 5:6, Коринф-2 2:11, Эфес 6:11

+ 5:9 Якьубдин 4:7, Ляхнар 14:22, Фессалоник-1 3:3

+ 5:10 Тимофейиз-2 2:10

+ 5:11 Петрин-1 4:11

+ 5:12 Ляхнар 15:22, Ляхнар 15:40, Фессалоник-1 1:1, Фессалоник-2 1:1

+ 5:13 Ляхнар 12:12, Ляхнар 13:5, Ляхнар 15:37

+ 5:14 Рим 16:16

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=TBN

Читин гафар

Читин гафар

1. А

2. В

3. Г

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. У

14. Ф

15. Х

16. Ш

Аллагьдин Агълиж – Иса Месигьдин ччвурарикан саб, фицики гьарсар касдин гунгьарихъанди Думу, агълижси, хачриин гъурбан гъахьну.

Аллагьдин Паччагьлугъ – Аллагьдин гьюкмин девир. Аллагьдин Паччагьлугъдиъ учӀвуб – Аллагь чпин паччагь вуди хьуб. Жараси – женнет.

Аллагьдин хал – Ерусалимдиъ ади гъабхьи Гирами дарамат. Анжагъ гьадушваътӀан жугьдари Аллагьдиз гъурбнар хури гъахьундар ва гьацира машкврариз гьадушвазтӀан уч шули гъахьундар. Сифте думу Дарамат ихь девир гъяйиз 10-пи аьсриъ Сулейман паччагьдин девриъ дивну. Хъасин, ихь девир гъяйиз 5-пи аьсриъ, жугьдар Вавилондиан йисирвалиан гъафиган, дарабгънайиб тазатӀан дивнийи. Ихь деврин 1-пи аьсриъ Гьирод паччагьди Дарамат жараси тикмиш гъапӀнийи. Исайи улихь ккимиди дупнайиси, ихь деврин 70-пи йисан му дарамат Римдин кьушмари ккидипнийи ва дидхъанмина таза алапӀундайи.

Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар) – Иса жилиина гъяйиз, Аллагь садар жугьдаризтӀан аьгъяди гъахьундар, гьаз гъапиш Аллагьди Учв дурариз Къанундилантина аьгъю гъапӀну, имбуну халкьариз аьгъяди гъахьундар, я Аллагь аьгъяди ккунди гъахьундар, аьгъяди ккунидар жугьуд халкьдик ктикьури гъахьну.

Аьлимар – лигай: къанунчйириз.

Аьхюну малла – жугьдарин диндин кӀулин гъуллугъчи. Кюгьне Йикьрарин вахтари дурари халкьди гъапӀу гъурбнар кьабул апӀуйи ва Аллагьдиз ургуйи.

Вакилар – Аллагьди кадагънайи ва гьаънайи адмийир. Исайи гьамци, Чав ктагъу ва Чахъди лицури гъахьи 12 ученикдиз кӀуйи. Дурари инсанарихьна Ужувлан хабар рубкьну ккундийи.

Гирами китабар – Гирами Рюгьниинди дидикӀнайи вари китабар: Мусайин хьуб китаб, Пайгъамбрарин китаб, Мяълийирин китаб ва ЦӀийи Йикьрарин китаб.

Гирами чадур, Шагьидвалин чадур – Аллагьдиз хал дивайиз Дугъаз икрам апӀрушв ва гъурбнар хрушв. Думу, Аллагьди гъапибси, дапӀнайиб вуйи. Му мици Кюгьне Йикьрарин вахтари гъабшиб вуйи.

Гунгьар гардандиъ дисуб – Аллагьдин улихь жвуван гунгьарин гъавриъ ахъуб ва цӀийи, гунгьар ктру уьмур ккебгъуб.

Гъурбан апӀрушв – жилихьан ягъалди, гъвандикан, батӀрикан ясана рукькан дапӀнайишв. Гъурбан гъапӀуб гьадушвʼин дипуйи ва Аллагьдиз убгуйи. Иса жилиина дуфнайи вахтна, гъурбан апӀрушв Аллагьдин хулаъ айи. Душвʼин гъурбан гъапӀуб убгуз Аллагьдин гъуллугъчйиризтӀан (маллйир) ихтияр ади гъабхьундар.

Давудрин Насил – Месигьдиз гьаци кӀуйи. Думу Давуд паччагьдин насларикан духьну ккундийи.

Динар (динарий) – улихь вахтари сад йигъандин зегьметнахъ тувру кьимат.

Заан диванхана (синедрион) – жугьдарин диван апӀру гьюкум айи заан мажлис. Думу 70 касдикан ибарат вуйи. Иса жилиин ва жугьдар Рим вилаятдин гьюкмикк ккайи вахтна, заан диванханайин кӀулин къарар, анжагъ жугьдарин жилариин али Рим гьюкмин ихтияр гъабхьиган, кьувватнаъ убчӀвуйи.

Зилотар – жугьдарин диндин саб десте. Дурариз жара миллетарихьан жугьдарин дин марцциди уьбхюз ва Римдин гьюкмиккан Израиль дявдиинди азад апӀуз ккундийи.

Инсаниятдин Бай – Кюгьне йикьрарин китабариъ Месигьдиз гьаци кӀуйи. Исайи, Чаз гьамци кӀури, Учв Месигь вуйиб улупнийи. Сакьюдар Гирами китабариъра Месигьдиз гьаци кӀура.

Къанун – Муса пайгъамбриз Аллагьди туву табшуругъар айи Гирами китабарин кюгьне саб пай. Дидиз Таврат, Тора вая Мусайин хьуб китаб кӀури шулу.

Къанун тамам апӀуб – вари жугьдарин буржи. Думу Къанундиъ, адми фици яшамиш духьну ккундуш, уьмриъ фу гъадагъа вуш, жара гьюкуматдиндарихъди фици духьну ккундуш, мидланна гъайри, гизаф кьадар аьдатарикан, хурагарикан ва жара гизафубдикан дибикӀна.

Къанунчйир – инсанариз Къанундин къайдйир улупру гъуллугъчйир. Жугьдарин дурариз аьхю гьюрмат айи.

Лавшарин машквар – Пасха машкврихъан дишла ургуд йигъан тебрик апӀру машквар. Думу вахтна анжагъ дун ктру уьлтӀан (лавшартӀан) дитӀну ккундайи.

Левитар – дурар Аллагьдин гъулугъчйир (маллйир) даршра, дурари, Аллагьдин хулаъ мукьмар йивури, Аллагьдин ад за апӀури, гъурбан апӀурайи гьяйванатар ургуз ва жара ляхнариз кюмекчйир гъахьну. Мидланра гъайри, дурари Къанундин дарсар туври гъахьну ва халкьдин арайиъ дурар мялимарси вуйи. Мици Левийин тухмиан вуйи адмийиризтӀан апӀуз ихтияр ади гъабхьундар.

Маллйир – Ерусалимдиъ айи Аллагьдин хулан гъуллугъчйир. Дурарин вазифа, Къанундиъ улупнайиганси, гъурбнар хуб, ургуб вуйи.

Манна – Мусайин хиликкди гъумран чюллериъ Израиль халкь уьгънайи вахтари Аллагьди дурариз завʼан гьапӀри гъабхьи хураг.

Месигь – Гирами китабариъ улупнайиси, инсанар уьрхбан бадали Аллагьдихьан Дуфнайир.

Мист – Гирами китабар урхбан ва гьацира ккарагбан бадали жугьдар уч шлу хал. Жугьдарин мистаъ гьар султ йигъан уч шуйи. Мистариъ Кюгьне йикьрар урхуз ва дурарин мяна ктибтуз гьар жугьуддиз ихтияр ади гъабхьну. Жугьдар яшамиш шлу гьар шагьриъ, гъулаъ мистар ади гъахьну. Аьдат вуйиси, дурарин яшайиш гьаддилан илтӀибкӀнайи, ва мистан аьхюрра варитӀан гьюрматлу кас шули гъахьну.

Мяълийирин китаб – Гирами китабарикан саб. Дидиз 150 мяъли дахил шула. Дурари Аллагьдин аднакан, аьжаликкан адмийир уьрхюзди Аллагьдиз баркаллагьнакан, Аллагьдин зурбаваликан, Аллагьдиз ккарагбакан кӀура.

Налукар уч апӀрур – Къанун дюрюбхди, Римдин хазнайиз пул уч апӀру жугьдар. Дурар тмуну жугьдариз лап даккни инсанар вуйи.

Пайгъамбрар – Аллагьдин гафар деерхьну, дурар адмийириз ктитрудар. Пайгъамбрар Иса гъяйиз ади гъахьну. Аллагьдин пайгъамбар жугьуд адмийикантӀан шлуб дар, гьаз гъапиш Аллагьди гьадму Чан халкьдигъянтӀан пайгъамбрар гъядягъюри гъахьундар, фицики дурари Аллагьдин Къанун хъапӀуз улупури гъахьну. Пайгъамбрарин китабар Кюгьне йикьрарин пайназ дахил шула.

Пасха – Египетдин лукӀʼваликкан ата-бабйир азад хьувал кӀваина хру жугьдарин кӀулин машквар. Пасхайин машквар гьар хьадукра апрелиъ Ерусалимдиъ къайд апӀуйи. Пасхайин хурагназ, аьдат вуйиси, агълиж дубккну ккундийи.

Саддукйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари КъанундизтӀан гъуллугъ апӀури гъахьундар. Гьаддиз лигну, дурар гъачӀидар чӀиви хьувалихъ хъугъри гъахьундар, фицики, чпи фикир апӀурайиси, Къанундиъ дидкан дибикӀну адруган.

Султ йигъ – гирами ва гьяфтайин аьхиримжи йигъ. Му йигъ марцци йигъ вуди гьисаб апӀурайи. Къанундиз лигну, султ йигъан лихуз гъадагъа апӀурайи. Жугьдарин ригъ алабхъбан кьяляхъ закурин йигъ ккебгъуйи. Гьаддиз, жвуми йигъан ригъ алабхъбалан кьяляхъ тап султ йигъан ригъ алабхъайизкьан лихуз ихтияр ади гъабхьундар, думу йигъ Аллагьдиз бахш дапӀну ккундийи.

Ужувлан хабар – Аллагьди тувнайи Гаф. Гьадму Гаф уьмриз Аллагьди Иса Месигьдилантина арайиз гъабхну. Гьадгъулантина вари инсаниятдиз чпи уьрхюз рякъ ачмиш гъабхьну – магьа Аллагьдихьан дуфнайи Ужувлан хабар жилариин гьарсар касдиз.

Ученикар (Исайин) – Исайихъ хъугънайидар, Дугъан терефкрар, Дугъан гаф агъю апӀурайидар ва Дугъан рякъ дибиснайидар.

Фарисйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари Къанундиъ улупнайиб гьярф-гьярфнаъди тамам апӀуйи. Халкьдин арайиъ дурарин аьхю гьюрмат айи. Дурар, чпин аьгъювализ лигну, гизаф фурс кайидар вуйи.

Хач – иливбан ишараси чиб-чпик китӀнайи кьюб хамхар. Дурарикан сабунуб жилиъ убсуйи, хъа гьатмунуб дидик кабсуйи. Рим гьюкми тахсиркрар гьацдар хачарик карсуйи. Адмийирикан аьзабар кчӀюкьбан бадали, дурари дурар хачрак кьумар йивну карсуйи ва йикӀайизкьан гьаци кирхну гъитуйи.

Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар – му гаф кьюб мянайиинди ишлетмиш апӀури шулу: 1) Саб йишвахь уч шлу Иса Месигьдихъ хъугъру адмийир. 2) Вари дюнʼя вуйибси яшамиш шулайи Исайихъ хъугъру адмийир.

ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар) – бегьер ккадабцӀбалан кьяляхъ апӀру машквар. Жугьдари думу машквар, Азадвалин (Пасхайин) машкврихъан хьцӀурпи йигъан тебрик апӀури шулу.

Штуан апӀуб – гунгьар гардандиъ дисбан ва гунгьарихьан марцц хьпан лишан вуди, штукк ккеркну, таза беден хъибшу мисал вуди, ккудучӀвуб. Мици, Аллагьди дупну, Исайин терефкрари апӀури шулу, гьаз гъапиш Исайихъ хъугърур гъашигантӀан женнетагьли хьуз шлуб дар. Му аьдатну инсан Аллагьдиз бахш гъахьивал ва цӀийи уьмур ккебгъувал улупура.

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

1. Аюб

2. Вавилон

3. Гоморра

4. Гьарун

5. Гьирод

6. Давуд

7. Ибрагьим

8. Ильяс

9. Исакь

10. Мелхиседек

11. Муса

12. Нюгь

13. Сарай

14. Содом

15. Сулейман

16. Юнус

17. Якьуб

Ччвурар

Аюб – аьгь апӀуз даршлу аьзабар аьгь гъапӀу кас. Дугъкан, «Кюгьне Йикьрарин» «Аюб» китабдиъ дибикӀна.

Вавилон – Иса Месигь гъяйиз улихьна вахтари Вавилон вилаят жугьуд халкьдин лап яман душман вуди гъабхьну. ЦӀийи Йикьрарнаъ «Вавилон» кӀуру гаф саспи йишвариъ иблисдин вая шейтӀнин гьюкум вуди ишлетмиш апӀура.

Гоморра – ДубкӀнайи (Мертвое) гьюлин гъирагъдихъ хъади гъахьи хьуб шагьрикан кьюбдиз Гоморра ва Содом кӀуйи. Гьадму шагьрариъ яшамиш шули гъахьи адмийири апӀури гъахьи гунгьариз дилигну, Аллагьди завʼан мархьси цӀана гугут дубгъну, гьадму кьюбиб шагьрар гъургну.

Гьарун – Муса пайгъамбрин аьхюну гъардаш. Аллагьдин гъуллугънаъ хьуз ва Аллагьдиз Израиль халкьдихъанди гъурбнар хуз, анжагъ Гьарундиз ва дугъан насларизтӀан ихтияр ади гъабхьундар.

Гьирод – хъади-хъади гъахьи юкьур паччагьдиин алди гъабхьи ччвур. 1. Зурба Гьирод – вари Палестина уьлкейин паччагьвал апӀури гъахьи жугьдарин паччагь. Гьадгъу паччагьвал апӀурайиган, Иса Месигь бабкан гъахьну. 2. Гьирод Антипа – Галилей уьлкейин паччагь, Зурба Гьироддин бай. 3. Гьирод Агрипа – Зурба Гьироддин балин бай (хтул). Дугъу Палестинайин аьхювал апӀурайи вахтна, Исайихъ хъугърударихъ думу ижмиди хъергри гъахьну.

Давуд – Ягьудайин тухмиан гъахьи Израилин варитӀан машгьур паччагь. Пайгъамбрари, гьякьди дюнʼяйиин паччагьвал апӀру Месигь Давудрин насларикан хьиди, кӀури, улихьмиди кӀури гъахьну.

Ибрагьим – Аллагьди гьаму пайгъамбрихъди йикьрар гъийитӀнийи. Израиль халкь гьамгъулантина ккебгъра. Ибрагьим Аллагьдихъ хъпехърур, Аллагьдиин хъугъʼвал алир вуйи, ва Аллагьди думу дугъри кас вуди гьисаб гъапӀну.

Ильяс – Кюгьне йикьрарнан вахтари гирамидарикан сар ва адлу пайгъамбар. Думу чӀивидимиди аьршариз гъурхну. Израиль гьюкуматдин аьхюр вуйи Ахавдина дугъан хпири кучӀлин аллагьариз икрам апӀурайиган, Ильясди дурариз Аллагьдин гафар гъапнийи. Гьаму дюнʼяйиз гъюз Месигь гьязур гъапӀур Ильяс ву.

Исакь – Ибрагьимдинна Сарайин бай.

Мелхиседек – Салим кӀуру йишван паччагь, Аллагьдин гъуллугънаъ айир. Ибрагьим пайгъамбри дугъаз, дявдиъ гъалиб духьну гъюрури, чахь хьайибдикан йицӀубпи пай тувнийи. Гьаддин кьяляхъ, Ибрагьимдиз ужʼвал апӀин кӀури, Мелхиседек Аллагьдиз ккарагнийи.

Муса – пайгъамбар, жугьдарин варитӀан машгьур кас, дурарин аьхюр. Дугъу чан халкь, жугьдар, Египетдин йисирваликкан ккадаъну. Дугъу Аллагьди туву Къанун чан халкьдихьна гъурубкьну.

Нюгь – пайгъамбар. Аллагьди, гьадмугандин дюнʼя, илипну шид, ккидипайиз, Нюгьдиз гими апӀин гъапну. Гьадиъди думу ва дугъан хизан Аллагьдихъ хъугъувалилантина аьжалнаккан гъюрхну.

Сарай – Ибрагьим пайгъамбрин хпир, Исакьдин дада.

Содом – лигай: Гоморрайиз.

Сулейман – Давудрин бай. Давудрин кьяляхъ Израиль уьлкейин паччагь. Сулейман паччагь вуйиган, Израиль гьюкумат гизаф девлетлу ва кьувватлу шулу. Сулейманди Ерусалимдиъ Аллагьдиз сабпи хал (дарамат) дивру.

Юнус – пайгъамбар, шубуд йигъан балугъин фуниъ ади гъашир.

Якьуб – Исакьдин бай, дугъаз Израилра кӀури шулу.

Картйир

Картйир

Картйир

1. Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

2. Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

3. Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

4. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

5. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

6. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

7. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

Шиклар

Шиклар

1. ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

2. ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

3. СИНАЙ ДАГЪ

4. КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

5. ФАВОР ДАГЪ

6. НАЗАРЕТ

7. ВИФЛЕЕМ

8. ЯРДАН

9. КАПЕРНАГЬУМ

10. ГАЛИЛЕЙИН КАНА

11. ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

12. ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

13. ВИФАНИЯ

14. РИМДИН КОЛИЗЕЙ

ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

Сулейманди диву Аллагьдин хал алди гъабхьишв. Гьамус мушв'ин Уьмран мист ал.

ЕРУСАЛИМ. ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ (ригъгьудубчӀврушвхъан)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

Хьа Ерусалимдиз багагь гьашиган, дидиз лигури, Иса гъишу. (Лк. 19:41)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

СИНАЙ ДАГЪ

Агъа зав'ан Синай дагъдиина, дидин кӀакӀниина гъафи. Агъайи Мусайизра душв'ина дих гьапӀу. Аскканзина думура ккудучӀву. (Адаувал 19:20 )

СИНАЙ ДАГЪ

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

Дурар вари Сиддим дерейиъ кдикьнийи. Гъамус душвайишв Кьилзи гьюли ккапӀна. (Хьувал 14:3)

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

ФАВОР ДАГЪ

Кафарира къиблара Уву яратмиш гьапӀунва; Фавор ва Ермон дагъарра Яв Черниин жадвалия а. (Мяыл, 13)

ФАВОР ДАГЪ

НАЗАРЕТ

Хьа йиргьубли ваз улубкьиган, Аллагьди, Галилей уьлкейиъ айи Назарет кӀуру шагьриз, Давудрин тухмиан вуйи Юсуф кӀуру касдиз хъирснайи шурагьна Жабраил малайик гьаъру. Шуран ччвур Мар'ям вуйи. (Лк. 1:26, 27)

НАЗАРЕТ

ВИФЛЕЕМ

«Увура, Вифлеем, Ягьудия юрднан шагьрарин арайиъ сабдииндира бицӀиб дарва, фицики ув'ан удучӀвиди Йиз Израилин халкь уьрхру Аьхюр». (Матт. 2:6)

ВИФЛЕЕМ

ЯРДАН

Гьадму вахтна Ягь'яйихьна Галилей уьлкейиан Иса гъюру. (Матт. 3:13)

ЯРДАН

КАПЕРНАГЬУМ

Думу, Назаредиан удучӀвну, Забулун ва Нафталим кӀуру юрдарин аьтрафариъ айи Галилей гьюлин гъирагъдихь хьайи Кафернагьумдиъ дергру. (Матт. 4:13)

КАПЕРНАГЬУМ

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

Кьюд йигълан Галилей уьлкейин Кана шагьриъ сумчир шулу. Душваъ Исайин дадара айи. (Югь. 2:1)

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

Ягьудия уьлке гъибтну, Агъа хъана Галилей уьлкейиз гъягьюру. Дугъан рякъ Самария юрднаантина вуйи. (Югь. 4:3, 4)

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯК

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

Сабан, Аллагьдин гаф ебхьбан бадали, халкь Исайилан илтӀишуру, хъа Думу Учв Генисарет гьюлихъ дийигьну... (Лк. 5:1)

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

ВИФАНИЯ

Пасхайин машквар ккебгъуз йирхьуд йигъ ккимиди, Иса, Чав чӀиви гъапӀу Лазар яшамиш шулайи Вифанияйиз гъюру. (Югь. 12:1)

ВИФАНИЯ

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

МЕСИГЬДИН ТЕРЕФКРАРИЗ АБЗАБ-АБЗИЯТАР ТУВНУ, ГЪИРМИШ ГЪАПШУ ЙИШВ.

Хьа узуз... Исайикан шагьидвал дапӀну ва Аллагьдин Гафналантина ккахьну, кӀулар алдатӀнайи рюгьяр гъяркъзуз. Мурар, вягьши гьяйванатдиз, я дидин су- ратназ икрам дарапӀдар ва унтҐин, ясана хил'ин лишан капӀуз гъидритдар ву. (Ачмиш. 20:4)

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

Table of Contents

ЦӀийи Йикьрар: Петрин-1

Сифте гаф

Петрин-1

- Петрин-1
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5

Читин гафар

- Аллагьдин Агълиж
- Аллагьдин Паччагьлугъ
- Аллагьдин хал
- Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар)
- Аьлимар
- Аьхюну малла
- Вакилар
- Гирами китабар
- Гирами чадур, Шагьидвалин чадур
- Гунгьар гардандиъ дисуб
- Гъурбан апӀрушв
- Давудрин Насил
- Динар (динарий)
- Заан диванхана (синедрион)
- Зилотар
- Инсаниятдин Бай
- Къанун
- Къанун тамам апӀуб
- Къанунчйир
- Лавшарин машквар
- Левитар
- Маллйир
- Манна
- Месигь
- Мист
- Мяълийирин китаб
- Налукар уч апӀрур
- Пайгъамбрар
- Пасха
- Саддукйир
- Султ йигъ
- Ужувлан хабар
- Ученикар (Исайин)
- Фарисйир
- Хач
- Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар

- ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар)

- Штуан апӀуб

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

- Аюб
- Вавилон
- Гоморра
- Гьарун
- Гьирод
- Давуд
- Ибрагьим
- Ильяс
- Исакь
- Мелхиседек
- Муса
- Нюгь
- Сарай
- Содом
- Сулейман
- Юнус
- Якьуб

Картйир

- Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

- ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ
- ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ
- СИНАЙ ДАГЪ
- КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ
- ФАВОР ДАГЪ
- НАЗАРЕТ
- ВИФЛЕЕМ
- ЯРДАН
- КАПЕРНАГЬУМ
- ГАЛИЛЕЙИН КАНА
- ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ
- ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)
- ВИФАНИЯ
- РИМДИН КОЛИЗЕЙ